ساختار شیمیایی و فیزیکی :

سنگ شاه مقصود صرفا “نامی تجاری” است که برای ” سنگهای گروه سرپانتین ” بخصوص نوع بووِنایت ذکر میشود. از آنجایی که مهمترین معادن سنگهای سرپانتین در در قسمت غربی زیارتگاه امام زاده شاه مقصود در قرار دارند این نام برای این سنگ انتخاب شده که به نوعی باری معنوی نیز به تسبیح ها نیز میدهد.

از نظر کانی شناسی سرپانتین یک کانی منفرد نیست. بلکه نامیست برای گروه بزرگی از کانی‌های معدنی که بسته به نوع عنصر فلزی یا ترکیب منیزیم ، آهن ، نیکل ، آلومینیوم ، روی ، منگنز و یا سیلیکون میتواند متفاوت باشد. بدین ترتیب کریزوتیل ، آنتی‌گوريت و لیزاردیت را میتوان سه کانی اصلی سرپانتین نامید. 

گرانبهاترین و باکیفیت ترین تسبیح شاه مقصود بووِنایت (Bowenite) است که با نام سنگ سبز (greenstone) نیز مشهور است. بووِنایت نوع سخت و فشرده سرپانتین و از نوع آنتی‌گوريت است. از قضا یکی از ذخایر مهم بووِنایت در دنیا در افغانستان است.

   

بدلیل همین سختی نسبتا خوب جلای بهتری از خود نشان میدهد. بووِنایت در رنگهای سبز تیره تا سبز زیتونی روشن و سایه رنگهای زرد یافت میشود، چیزی که در بیشتر دانه های تسبیح شاه مقصود میبینیم وجود دارد. نمونه‌های باکیفیت شفاف‌تر این سنگ که بر خلاف دیگر نمونه های سرپانتین زیاد هم پیدا میشود، نسبتا مات هستند. جلای بووِنایت میتواند صمغی ، مومی ، روغنی ، ابریشمی باشد.

روش نگهداری :

سنگ شاه مقصود هرچه بیشتر دست بخورد براق تر میشود و هرچه براق تر شود زیباتر و به تبع آن گران تر خرید و فروش میشود. تسبیح شاه مقصود هرچه بیشتر کار کرده باشد گران تر و با ارزش تر میشود و این به دلیل خاصیت سنگ شاه مقصود است.

تسبیح شاه مقصود اصلی معمولا به رنگ های زرد، سبز، زیتونی ، نباتی ، قرمز ، مشکی ، یافت میشود. لازم به ذکر است که گران ترین نوع شاه مقصود رنگ زرد خوش رنگ آن میباشد.

   

تاریخچه :

دلیل نامگذاری این سنگ به نام شاه مقصود به این دلیل می‌باشد که در گذشته که افغانستان متعلق به ایران بود، یکی از پادشاهان صفوی ایران به نام مسعود شاه، حاکم آن منطقه بود و در آن زمان مرقد امام زاده شاه آقا را تعمیر و بازسازی کرد و باعث آبادانی آن منطقه شد. به همین دلیل سنگ‌های استخراج شده از معدن آن ناحیه را شاه مسعود نامیدند که دراثر مرور زمان این نام به شاه مقصود تغییر کرد.

این سنگ معمولا به رنگ سبز روشن موجود می‌باشد که البته رنگ‌های سفید و قرمز آن بسیار نادر است. تسبیح‌های شاه مقصود را، تسبیح پادزهری نیز می‌خوانند. 

معادن :

معدن سنگ شاه مقصود در کوهستان‌های اطراف شهرهای قندهار و کابل و جلال آباد در کشور افغانستان واقع شده است.