ساختار شیمیایی و فیزیکی :

سنگ لاجورد یا لاپیس لازولی (به انگلیسی Lapis Lazuli)، سنگی نیمه قیمتی با رنگ آبی متمایل به رنگ نیلی تا بنفش با درجه سختی 5 – 5.5 در مقیاس موس است که به طور نسبی به حرارت، فشار، محلولهای گرم، اسیدها و محلول های قلیایی بسیار حساس است.
ترکیب شیمیایی آن شامل فسفات‌های آب‌دار طبیعی آلومینیوم، آهن، منیزیم و کلسیم است؛ به عبارت دیگر ترکیبی از لازورایت، کلسایت، پیریت، هورنبلاند، اوگیت و دایپوسیت است. لاجورد به “سنگ آبی” نیز مشهور است به خاطر سختی و رنگ آبی خوش‌رنگ خود؛          (لاجوردی) در جواهرسازی به عنوان نگین به کار می‌رود. 

این سنگ بخاطر رنگ آبی سیر آن، و قابلیت پودر شدن و کنده‌کاری روی آن از هزاران سال پیش در جهان خواهان زیادی داشته‌است.

   

روش نگهداری :

این سنگ به فشار زیاد و حرارت بالا و مواد شیمیایی و شوینده های قوی حساس است ؛ شما می توانید برای تمیز کردن آن ، از آب ولرم و کمی صابون و پارچه یا برس نرم استفاده کنید.

خواص درمانی :

▪︎ سلامت غدد لنفای
▪︎ تقویت سیستم عصبی
▪︎ جلوگیری از صرع
▪︎ رفع بی خوابی
▪︎ رفع التهاب گلو
▪︎ تقویت چاکرای پنجم
▪︎ درمان انواع آکنه ها و عارضه های پوستی
▪︎ کمک به بهبود گواتر
▪︎ موثر در روند بهبود کم خونی
▪︎ بهبود زخم
▪︎ موثر در بهبود ناتوانی های جنسی
▪︎ درمان سردرد
▪︎ بهبود تصفیه خون
▪︎ تنظیم چاکرای پنجم و ششم
▪︎ تقویت سیستم ایمنی بدن
▪︎ موثر در درمان آب مروارید
▪︎ ضد عفونی کننده

   

تاریخچه :

به گفته پلینی تاریخ نگار روم باستان در دوران باستان نام “لاپیس لازولی” با نام “سافیر” یا همان یاقوت کبود شناخته شده بود. Lapis به معنی سنگ و Lazuli معنای آبی آسمان نیلی را می دهد. لاجورد را ایرانیان باستان ” لاژورد ” می گفتند که اعراب به دلیل محدودیتهای زبانی خود آنرا لاجورد گفتند. “ورد” در قسمت پایانی این کلمه  نیز احتمالا از “برد” که در زبان بختیاری به معنای سنگ می باشد گرفته شده است.

استخراج این سنگ بیش از ۲۵۰۰ سال در ایران باستان و در محل افغانستان امروزی رواج داشته.در آثار به دست آمده از دوره‌های پیش از تاریخ در ایران استفاده لاجورد بسیار معمول بوده‌است. در یافته های هزاره چهارم پیش از میلاد مردم سرزمین سیلک از سنگ لاجورد در ساختن آئینه و سنجاق و جواهر مهارت‌های بیشتری یافتند و در ساخت آلات و ادوات زینتی از سنگ های عقیق و فیروزه و مهرهای لاجورد به کار بردند.» «در اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد در سیلک خانه‌های قدیمی از میان رفت و به جای آن خانه‌هایی با در و پنجره کوتاه ساخته شد و در ورودی آن اجاقی مرکب از دو بخش وجود داشت، یکی برای آشپزی و دیگری مخصوص پخت نان. در این دوره غیر از ظروف سفالین بعضی تُنگ‌های کوچک از مرمر که گویا مخصوص نگهداری عطر بود در اکتشافات باستان‌شناسی سیلک پیدا شده‌است و همچنین مقداری آئینه مسی جهت آرایش به دست آمده‌است. از ویژگی‌های این دوره وجود گوشواره‌هایی از طلا و لاجورد است . و عمدتاً به مصر باستان صادر می‌شده‌است. پژوهش‌ها نشان داده که لاجوردِ استخراج‌شده از معدن سَرِ سنگ، در اعماق کوه‌های هندوکش در ایران باستان (افغانستان امروزی) تنها منبع شناخته‌شدهٔ لاجورد در دنیای باستان بوده‌است. در مجسمه طلای فرعون و نفرتیتی در قسمت چشم کار گرفته شده‌است. در قدیم هنرمندان از پودر لاجورد به عنوان رنگ برای مینا کاری و نقاشی استفاده می‌کرده‌اند.

در گذشته علاوه بر جنبه تزیینی و شأن زا بودن سنگ لاجورد نزد ثروتمندان، کاربردهای دیگر آن را در رنگرزی پارچه، لعاب و نقاشی ظروف سفالی، کاشی سازی داشته و از خواص لاجورد در درمان و پزشکی استفاده های متعددی می شده است.

   

معادن :

معادن لاجورد در جهان بسیار معدود هستند و امروزه در بدخشان افغانستان ، دره کوکچه در منطقه کرانومونجان همچنین کوه های غرب هندوکش نزدیک سرچشمه رودخانه آمودریا جزو بهترین نوع های لاجورد در جهان می باشند که هنوز هم با روشهای سنتی از آنجا استخراج می شود. لاجورد های افغان از 6500 سال پیش در زمان هخامنشیان که جزو ایران بود مورد توجه قرار گرفته اند.

پاکستان در کوههای چاگای در محلی موسوم به بی بی دیک، ۳۵ کیلومتری شمال دال بندیان در نزدیکی مرز افغانستان، دریاچه بایکال در غرب روسیه که لاپیس لازولی در آنجا حاوی مرمر دولومیتزه است، پامیر، آمریکای جنوبی، شبه جزیره سینا و همچنین مناطقی از ایران از دیگر منابع سنگ لاپیس لازولی می باشند.